Vì sao tôi rời Google và gia nhập Grab (Phần 2)

Phần 1 tôi đã nói về những măt tối môi trường làm việc ở Google

Đông Nam Á: Chiến trường Thế giới

Ở Mỹ, mọi người ai cũng muốn ghét Uber vì cho rằng “các tài xế của họ như là nô lệ lao động.” bởi tài xế phải mua xe, bảo dưỡng xe, trả tiền bảo hiểm, nhiên liệu, vân vân. Do đó mà nhiều người tin rằng Uber hút máu chính những người làm cho họ.

Tuy nhiên, ở Đông Nam Á (SEA), tình hình giao thông của họ thật sự là khủng khiếp. Ngoại trừ Singapore, cơ sở hạ tầng giao thông của các nước trong khu vực luôn nằm trong mức từ xấu đến khủng khiếp hoặc là không tồn tại. Ngành công nghiệp thẻ tín dụng cũng gần như không hề phát triển. Đây là một vấn đề khó khăn hơn rất nhiều so với ở Hoa Kỳ. Đồng thời, có tới nửa tỷ người đang cần rất nhiều phương tiện vận chuyển giá rẻ cũng như việc làm. Do đó mà làm tài xế trở nên hấp dẫn hơn trong mắt nhiều người.

Không hiếm người dân ở khu vực Đông Nam Á tìm được việc làm tài xế và kiếm gấp 3 đến 5 lần thu nhập trước đó của họ. Tôi không cần phải đọc một số báo cáo của Gartner để biết điều này mà chỉ cần đi hỏi các thành viên gia đình. Vợ tôi là người Việt Nam, có hàng chục bạn bè và gia đình ở Việt Nam, Philippines, Indonesia và Singapore. Chúng tôi có tới nửa tá gia đình và bạn bè thân thiết hiện đang làm tài xế của Grab và họ hoàn toàn hài lòng với điều đó. Hay đúng hơn, nó đã thay đổi cuộc sống của họ.

Vì vậy, không giống như ở Mỹ, giao thông vận tải có khả năng thay đổi cho toàn bộ cơ sở hạ tầng xã hội và kinh tế của Đông Nam Á, bao gồm Singapore, Thái Lan, Việt Nam, Campuchia, Myanmar, Malaysia, Indonesia và Philippines. Đó là 620 triệu người – gấp đôi của Hoa Kỳ, bao gồm 12 thành phố với trung bình hơn 2 triệu người, trong khi Hoa Kỳ chỉ có bốn. Và tầng lớp trung lưu ở SEA dự kiến ​​sẽ tăng gấp đôi trong một vài năm với hơn 400 triệu người.

Đây là một cơ hội lớn?

Sau giao thông vận chuyển, tiếp theo đó là văn hóa ship đồ ăn và nó đang phát triển nhanh chóng ở Đông Nam Á, điều vô cùng dễ hiểu khi văn hóa của họ luôn cuồng đồ ăn. Điều mà nhiều người phương tây vẫn chưa giải thích được bởi sự cuồng nhiệt của họ.

Và mọi thứ mới chỉ là bề mặt thôi. Ship đồ ăn cũng có nghĩa là việc ship hàng cũng trở nên phát triển hơn. Kéo theo đó các dịch vụ về thanh toán và tài chính cũng sẽ chuyển mình.

Mọi người ở Đông Nam Á đều có điện thoại thông minh, vì vậy mọi người đều có được ứng dụng Grab. Như vậy bước tiếp theo là thanh toán qua điện thoại di động. Grab đang đăng ký với các nhà kinh doanh trong nước nhằm tạo ra các dịch vụ hỗ trợ cho phép người dùng chi trả mọi thứ thông qua Grab.

Tại sao điều này vô cùng quan trọng? Bởi bạn đầu, thanh toán qua di động vốn được Visa đẩy mạnh trong nhiều năm nhưng hoàn toàn không hiệu quả; trên thực tế nó còn được xem là một thảm hoạ. Đông Nam Á vốn là nền kinh tế tiền mặt khi có ít hơn 2% người lớn có thẻ tín dụng và trên 60% không có tài khoản ngân hàng. Lí do nằm ở việc nhiều người vẫn còn có ngờ vực đối với các ngân hàng.

Nhưng họ lại tin tưởng vào điện thoại thông minh! Bạn có thể cảm ơn Steve Jobs về điều đó. Người Đông Nam Á sử dụng điện thoại thông minh nhiều hơn bất cứ ai trên thế giới. Người phương Tây hay đặt ra những quy ước như việc không nhìn chằm chằm vào điện thoại của bạn trong khi đang ăn với gia đình, hoặc vui chơi với bạn bè, hay chở hành khách trên xe máy. Mọi chuyện lại hoàn toàn ngược lại với  Đông Nam Á Mọi người thường nhìn chằm chằm vào điện thoại của họ mọi lúc mọi nơi.

Đông Nam Á là một nền kinh tế tiền mặt. Nhưng tiền mặt có rất nhiều vấn đề. Những tên trộm ở khắp mọi nơi, rồi hối lộ, tham nhũng, gian lận. Ví dụ, khi vào xe taxi, nếu bạn không cẩn thận, bạn sẽ được người lái xe nói là không có đồng hồ đo và đòi hỏi một khoản phí quá mức và thỏa thuận riêng với bạn..

Còn với ứng dụng Grab của bạn, thì tất cả giá phí đều đã được đồng ý và quyết định trước, nên bạn không cần phải mang theo bất kỳ khoản tiền mặt nào cả. Vì vậy, không có ngạc nhiên khi  Đông Nam Á lại đón nhận nó rất nồng nhiệt. bởi họ có thể “nạp tiền” tiền vào tài khoản Grab của họ bằng tiền mặt, nhờ đó mà sự nghi ngờ của họ đối với các ngân hàng cũng bị bỏ qua hoàn toàn.

Vậy tại sao tôi lại nói tôi sẽ chiến đấu?

Vâng, Uber ở khắp mọi nơi … ngoại trừ Trung Quốc, họ đã phải rút lui vì Didi đã giết họ tại thị trường này vì nhiều lý do. Việc Uber ra khỏi Trung Quốc nói lên nhiều điều quan trọng: Thứ nhất, đây là thị trường chỉ giành cho kẻ chiến thắng, bởi vì cạnh tranh trở nên rất khó khăn khi đã có kẻ chiếm lĩnh. Đây cũng là những gì đã xảy ra với Didi ở Trung Quốc. Vì vậy, các đối thủ cạnh tranh sẽ chiến đấu cho đến khi chỉ còn một kẻ sống sót. Nói cách khác, đây là một cuộc chiến đấu cho đến chết.

Uber có thể bị đánh bại. Thành thật mà nói thì tôi nghĩ Uber cũng sẽ thất thế tại SEA. Họ đang lên kế hoạch IPO và thay đổi chỉnh sách bởi vì Uber, như tất cả chúng ta đều biết, đang mất tiền nhanh hơn bất cứ công ty nào trong lịch sử. Uber đang dùng hàng tỷ đô la cho phần thưởng và ưu đãi cho các lái xe và hành khách nhẵm nỗ lực để mua lòng trung thành đủ lâu để thắng được các đối thủ trong khu vực.

Tôi thật sự không biết điều gì sẽ xảy ra. Nhưng nếu tôi là người cá cược, tôi sẽ không đánh cược Uber ở Đông Nam Á lâu dài. Bởi hãng đã phải cắt giảm thiệt hại của họ và Uber đang rất đuối trong cuộc đấu cạnh tranh ở Đông Nam Á.

Tuy nhiên…

Có một kẻ khác ở SEA, rất giống với Grab, đầy sức mạnh và sự khốc liệt. Đó là Go-Jek.

Go-Jek và Grab là kình địch của nhau, bị khóa vào trong một cuộc chiến đẫm máu mà nó sẽ cho phép sự chuyển mình của xã hội và kinh tế lớn nhất trong lịch sử hiện đại.

Tôi chưa bao giờ cảm thấy phấn khích như vậy.

Cuộc chiến này xảy ra trên hai mặt trận: trực tuyến và ngoại tuyến. Trực tuyến, chúng ta phải kết hợp công nghệ đẳng cấp thế giới trong khoảng thời gian ngắn nhất mà có thể đã từng được thực hiện, và các yêu cầu và logic kinh doanh ngày càng trở nên phức tạp hơn. Nhưng Grab chọn những lựa chọn công nghệ thông minh – ví dụ: AWS, ngôn ngữ Go, Kotlin dành cho Android. Vì vậy họ không lãng phí thời gian phát minh lại bánh xe. Tôi tự tin rằng chúng tôi sẽ giành chiến thắng này.

Ngoại tuyến, đó là những người tham gia mở rộng mạng lưới bao gồm thương nhân, hành khách và những người tham gia khác. Chúng ta đang nói hàng ngàn, hàng trăm ngàn, hàng triệu đại lý. Tôi sẽ không cho bạn biết nó diễn ra như thế nào, nhưng những con số đó là có thật.

Sự chú ý của cả thế giới tập trung vào Đông Nam Á. Các ngân hàng, các công ty đầu tư, các tập đoàn lớn, các cơ quan quản lý nhà nước, thậm chí cả mafias (!). Đây không phải là sự cường điệu. Amazon vừa tung ra dịch vụ giao hàng dành riêng cho thủ tướng chính phủ tại Singapore. Didi, Softbank và vô số những người khác đang đổ tiền vào các cầu thủ đá banh. Tôi không phóng đại chút nào khi tôi nói sự chú ý của thế giới tập trung ngay tại đây. Trên lãnh thổ của Grab, trên mạng lưới mũ bảo hiểm xe gắn máy màu xanh lá cây. Các công ty dầu khí, các công ty điện lực, các công ty ô tô, các công ty pin, các công ty thẻ tín dụng, các ngân hàng, các nhà hàng quốc tế, các công ty du lịch, các công ty taxi, các hãng hàng không, các nhà bán lẻ – hàng chục ngành công nghiệp lớn đều sẽ bị ảnh hưởng.

Đông Nam Á có mật độ dân số cao nhất, lưu lượng tồi tệ nhất, cơ sở hạ tầng tồi tệ nhất và hầu hết những người có điện thoại thông minh đều muốn công cụ của họ ngay bây giờ.

Grab sẽ chiến thắng cuộc chiến này. Tôi biết bởi vì tôi đã gặp họ, và tôi đã gặp các đồng minh của Grab, cũng như khách hàng của họ. Grab có một đội ngũ không thể tin được. Không giống như Google, người không còn bận tâm đến việc đi xuống để thăm khách hàng thực tế. Trong khi đó, Grab luôn khuyến khích mọi nhân viên tham gia với người sử dụng Grab thực tế càng thường xuyên càng tốt để họ có thể nhận thức được nhu cầu của khách hàng và những thay đổi của thị trường.

Phương châm của Amazon là “Công ty tích cực nhất trên trái đất” và họ đã xây dựng một thương hiệu được mọi người trên thế giới tin tưởng. Nhưng họ lại chỉ tương tác với khách hàng của họ một năm một lần – Jeff Bezos thì yêu cầu mọi người lãnh đạo trong công ty phải bỏ ra thời gian vào trong trung tâm dịch vụ khách hàng, bởi vì thông tin được gửi lại từ các nhân viên dịch vụ khách hàng không vẽ nên bức tranh toàn cảnh mà bạn phải trải nghiệm nó.

Và Google về cơ bản không bao giờ tương tác với khách hàng.

Nếu bạn muốn nghe những tin đồn mới nhất và nhu cầu thực sự của khách hàng, thì bạn cần tất cả các nhà lãnh đạo của bạn được ra nói chuyện với khách hàng thực sự. Bạn có thể dự đoán cách sáng tạo của một công ty bằng cách quan sát mức độ gần gũi với khách hàng của họ. Điều này cũng sẽ tiên đoán họ phản ứng nhanh như thế nào với những thay đổi của thị trường. “Đi xuống đất” như là một chỉ số hàng đầu về thành công sáng tạo.Nếu như Amazon là hàng năm thì Grab nhắm đến hàng ngày. Nhân viên của họ đều sử dụng Grab để đi làm, để liên lạc trực tiếp với tài xế và hành khách khác.

Đi xuống mặt đất là cách Xplosive thấy rằng họ cần bán xe tải của họ và làm về nhà bếp. Đó là cách mà Peach nhận ra việc phân phối thực phẩm sẽ rất tiềm năng ngay cả trước Amazon, Uber và Facebook, tất cả những hãng đấy chỉ biết về nó từ các đối thủ cạnh tranh. Bạn đổi mới bằng cách đi “xuống đất”. Và đó là phương châm của Grab.

Grab sẽ giành chiến thắng vì họ đi “xuống đất”.

Họ sẽ chiến đấu đến chết, và tôi sẽ ở với họ. Công ty này, với khoảng 3000 nhân viên, thống nhất hơn hầu hết các công ty 5 người. Đây là loại quan hệ tập trung, hợp tác và kỷ luật mà bạn thường chỉ nhìn thấy trong quân đội, trong thời chiến tranh.

Tôi đang cống hiến mọi thứ tôi có để giúp Grab giành chiến thắng.

Nhưng ta sẽ không thể thắng một cuộc chiến mà không có đồng minh.

Techtalk via Medium